Diagnoza e kancerit të mushkërive

diaLC

Për të përcaktuar një diagnozë adekuate, mjekët duhet t'u përgjigjen pyetjeve të tilla si: Ku saktësisht ndodhet masa e tumorit? Për çfarë lloj kanceri bëhet fjalë? Sa ka përparuar sëmundja? Mjekët marrin përgjigje për këto pyetje pas një vlerësimi diagnostikues, në dukje të komplikuar, por të nevojshëm të pacientit.

 

Fillimi i çdo vlerësimi diagnostik është një bisedë midis mjekut dhe pacientit. Këtu, mjeku mund të fitojë një pasqyrë më të mirë për historisë mjekësore të pacientit, praninë eventuale të sëmundjeve të tjera, praninë së sëmundjeve të ngjashme në familje, dhe përveç gjendjes shëndetësore- gjendjen e përgjithshme socio-ekonomike të pacientit. Mjeku mund të pyesë nëse pacienti vuan nga diabeti, nëse ka probleme me zemrën, cilat janë shprehitë jetësore të pacientit, nëse ai është i ekspozuar ndaj kancerogjenëve të mundshëm në vendin e punës, dhe nëse ai / ajo pi cigare. Pas bisedës dhe marrjes së anamnezës, ndiqet një ekzaminim i hollësishëm fizik, i cili i jep mjekut një pasqyrë edhe më të mirë për gjendjen e pacientit.

 

Në përgjithësi, diagnoza e saktë mund të bëhet vetëm në bazë të mostrave të indeve të marra nga bronkoskopia ose biopsia me anë të gjilpërës së hollë (ang. fine needle aspiration, FNA). Me anë të ekzaminimit histopatologjik të mostrave të marra përcaktohet lloji i saktë i kancerit dhe nëse bëhet fjalë për një ndryshim beninj ose malinj. Ekzaminime të tjera imazherike dhe laboratorike janë gjithashtu të domosdoshme në mënyrë që mjeku të marrë njohuri të plotë për sëmundjen e pacientit dhe të zgjedh terapinë adekuate.

 

Bronkoskopia dhe biopsia

Gjatë një ekzaminimi bronkoskopik, mjeku depërton me bronkoskop (një tub elastik i trashësisë së lapsit) përmes hundës ose gojës në laring, trake, dhe në fund në bronke me madhësi të madhe dhe mesatare. Qëllimi i bronkoskopisë është marrja e mostrave të indeve nga një vend ku supozohet se ndodhet kanceri. Gjatë ekzaminimit, pacienti është në pozicionin e shtrirë. Para ekzaminimit, pacienti merr anestezion lokal ose të përgjithshëm në varësi të vlerësimit të mjekut.

Një nga metodat e cila po aplikohet çdo ditë e më shumë është ultratingulli endobronkial. Kjo metodë kombinon bronkoskopinë dhe ekzaminimin me ultratinguj. Mjeku, me të njëjtën metodë, vendos një bronkoskop të veçantë me një sondë për ultratinguj. Në këtë mënyrë, mjeku mund të ekzaminojë gjithashtu edhe nyjet limfatike tek të cilat nuk mund të arrijë ndryshe.

 

FNA

Biopsia me anë të gjilpërës së hollë është një procedurë me ndihmën e të cilës mjeku merr qelizat nga mushkëritë, të cilat pastaj i ekzaminon me mikroskop. Për të arritur deri tek qelizat, është e nevojshme që mjeku me gjilpërë të depërtojë nëpër murin e kafazit të kraharorit deri tek ndryshim i dyshimtë. Pas kësaj, me anë të vakumit thithet indi i cili përdoret nga mjekët për ekzaminime mikroskopike. Para fillimit të procedurës, pacientit i jepet anestezi lokale në vendin e futjes së gjilpërës. Me ndihmën e CT-së mjekët kontrollojnë rrugën e gjilpërës.

Bronkoskopia e ndihmuar nga biopsia jep rezultate më të sakta dhe siguron më shumë inde për analiza sesa FNA dhe rrjedhimisht preferohet të realizohet sa herë që është e mundur.

 

Ekzaminimet imazherike

 

RTG i kafazit të kraharorit

Shpesh, ekzaminimi i parë imazherik që bën një pacient i dyshuar për kancer të mushkërive. Duke përdorur rrezet X, mjeku "fotografon" gjoksin e pacientit. Ekzaminimet e RTG në përgjithësi bëhen në dy pozicione (nga ana e përparme dhe nga anash) për të fituar një imazh tre-dimensional. Sipas nevojes mund të bëhen më shumë incizime nga kënde të ndryshme. Nga skanimi me RTG, mjeku mund të përcaktojë vendndodhjen e ndryshimit tumoral dhe të vlerësojë gjendjen e përgjithshme të mushkërive.

 

Ekzaminimi me ultratinguj

Edhe pse nuk përdoret shumë shpesh në ekzaminimin e gjoksit, ultratingulli mund të ndihmojë mjekët të përcaktojnë vendndodhjen dhe madhësinë e tumorit dhe nëse tumori është përhapur në nyjet limfatike në afërsi. Ekzaminimi me ultratinguj funksionon në atë mënyrë që një sondë me ultratinguj emeton valë të ultratingullit në trup. Këto valë absorbohen ose reflektohen në shkallë të ndryshme. Valët që reflektohen dhe kthehen në sondë detektohen nga ana e kompjuterit dhe shndërrohen në një imazh të indit të caktuar, i cili prezantohet në monitor.

Tomografia e kompjuterizuar (CT)

CT është një kërkim imazhi që përdor rrezet X për të prodhuar një numër të madh të imazheve që më vonë konvertohen nga kompjuterët në një regjistrim (incizim) tre-dimensional të regjionit të targetuar. Me ndihmën e CT, mjekët mund të përcaktojnë me saktësi madhësinë dhe vendndodhjen e masës së tumorit. Në pamjet e regjistruara mund të vërehet nëse kanceri është përhapur në indet përreth dhe nëse ka metastazuar në organet e largëta. Gjatë ekzaminimit, pacienti është në pozicionin shtrirë dhe futet brenda një tubi i cili përmban burimin e rrezeve X dhe detektorin. Bazuar në të dhënat e fituara në detektor, kompjuterët bëjnë një rikonstruktim tre-dimensional të pjesës së incizuar (regjistruar) të trupit.

 

Imazheria e rezonancës magnetike (MRI)

MRI është një teknikë që përdor fusha të forta magnetike për të krijuar imazhe tre-dimensionale të trupit. Në rastin e kancerit të mushkërive, MRI përdoret për të identifikuar depozitat metastatike në tru. Procedura e ekzaminimit është e ngjashme me atë në CT, vetëm që zgjat më shumë. Pacienti është në një pozicion të shtrirë dhe futet brenda një tubi në të cilin gjenden magnetet dhe i cili në krahasim me CT-në është më i gjatë. Ekipet e mjekëve përdorin MRI-në para procedurave operative për të dalluar në detaje masën e tumorit nga indet e shëndetshme (p.sh., perikardi, kanali kurrizor, enët e gjakut). Në krahasim me metodat tjera imazherike MRI mund të detektojë ndryshimet në të gjitha organet në mënyrë më të detajuar dhe me cilësi më të lartë, përveç kur bëhet fjalë për indet me nivele të ulëta të ujit (kockat) ose indet e mbushura me ajër (mushkëritë).

 

Tomografi e Emetimit të Pozitroneve (PET)

PET është një metodë imazherie për zbulimin e tumoreve dhe metastazave. Metoda bazohet në faktin se indet e tumorit kanë nevoja të konsiderueshme më të mëdha për energji dhe rrjedhimisht marrin sasi të mëdha të karbohidrateve nga organizmi. Pacientët marrin një dozë të karbohidrateve e cila është shenjuar me radionuklide, të cilët emetojnë sasi shumë të vogla rrezatimi. Indet tumorale marrin sasi të mëdha të karbohidrateve dhe kjo shkakton një rritje të akumulimit të radionukleideve në tumor, gjë që mjekët mund ta shohin më vonë në grafi. Gjatë ekzaminimit, pacienti është në një pozicionin shtrirë dhe kalon ngadalë përmes detektorit në formë unaze. PET përfshin incizimin e tërë trupit. Kompjuterët bëjnë rikonstruktimin e imazhit dhe paraqesin indet e tumorit me ngjyrë të ndryshme në raport me indet e shëndetshme përreth.

 

Sintigrafia skeletore

Sintigrafia skeletore përdoret kur ekziston dyshimi për përhapjen metastatike të kancerit të kockave. Kjo procedurë përfshin injektimin në venë të substancave që janë shenjuar me molekula radioaktive. Këto substanca përthithen në kocka, por më së shumti aty ku metabolizmi është më aktiv - në qelizat e kancerit. Sintigrami, regjistrimi që përfitohet nga sintigrafia, u jep mjekëve një pasqyrë për përhapjen e një substance radioaktive nga e cila ata mund të nxjerrin përfundime në lidhje me praninë e mundshme të ndryshimeve metastatike në kocka.

 

Testet laboratorike

Testet laboratorike janë një hap i domosdoshëm në vlerësimin diagnostik të ndonjë sëmundjeje, përfshirë kancerin e mushkërive. Në këtë mënyrë, mjekët mund të fitojnë njohuri jo vetëm të sëmundjes së pacientit, por edhe të gjendjes së përgjithshme të organizmit dhe në përputhje me këtë planifikojnë mjekimin dhe kujdesin e pacientit.

 

Ekzaminimi i sputumit (këlbazës)

Kur bëhet fjalë për kancerin e mushkërive, ekzaminimi i sputumit (këlbazës) mund të ketë vlerë të madhe për mjekët, sepse mund të konfirmojë praninë e kancerit në mushkëri. Sputumi përmban qeliza që janë shkëputur nga sipërfaqja e bronkeve dhe pjesëve të tjera të mushkërive. Kur kanceri i mushkërive është i pranishëm edhe qelizat e tij mund të shfaqen në sputum. Për të përcaktuar diagnozën, është e nevojshme të analizohen në laborator mostrat e sputumit të marra në të paktën tre ditë të ndara.

 

Kontrolli i markuesve tumoralë

Në gjakun e pacientëve me kancer mund të gjenden molekula specifike që prodhojnë qelizat kanceroze ose qelizat e shëndetshme si përgjigje ndaj pranisë së kancerit. Nëpërmjet testimit të gjakut të këtyre pacientëve, mjekët mund të përcaktojnë përqendrimin e molekulave specifike / markuesve tumoralë. Prania e markuesve tumoralë në gjak, për fat të keq, nuk mund të sigurojë informacione për llojin dhe vendndodhjen e tumoreve. Një problem tjetër i markuesve tumoralë është fakti që markuesit tumoralë mund të jenë të rritur edhe gjatë infeksioneve të parrezikshme, kështu që ato nuk mund të përdoren për detektimin e hershëm të kancerit.

Mjekët përdorin tumor markerët, kryesisht për të monitoruar kursin e sëmundjes dhe suksesin e terapisë. Nëse gjatë terapisë ka një rënie të tumor markerëve, kjo zakonisht është shenjë e veprimit pozitiv të terapisë.

Megjithatë, mungesa e tumor markerëve pas trajtimit nuk garanton që nuk mund të ndodhë ndonjë rikthim i sëmundjes dhe jo të gjithë tumoret prodhojnë tumor markerë. Kur bëhet fjalë për NSCLC, tumor markerët nuk kanë asnjë rëndësi në diagnostikimin dhe monitorimin e trajtimit.